Integracja Strukturalna a rolfing – czym się różnią i skąd te nazwy

Wpisujesz w Google „rolfing Warszawa” i trafiasz na terapeutów Integracji Strukturalnej. Ktoś poleca Ci rolfera, a w gabinecie słyszysz o „serii 10 sesji metodą dr Idy Rolf”. To ta sama terapia czy coś innego? Krótka odpowiedź: to ta sama metoda. Dłuższa wyjaśnia, skąd wzięły się dwie nazwy, jak wygląda seria i na co zwrócić uwagę, wybierając terapeutę.

Kim była dr Ida Rolf

Ida P. Rolf (1896–1979) była amerykańską biochemiczką. W 1920 roku obroniła doktorat z chemii biologicznej na Uniwersytecie Columbia i przez kilka lat pracowała naukowo w Instytucie Rockefellera w Nowym Jorku. Inspiracji do pracy z ciałem szukała m.in. w osteopatii i jodze, a własną metodę zaczęła rozwijać w latach 40. W latach 60. uczyła w Instytucie Esalen w Kalifornii, a w 1971 roku założyła w Boulder (Kolorado) instytut, który przejął szkolenie terapeutów. Więcej o jej życiu piszę na stronie Dr Ida Rolf.

Jej główna myśl była prosta: każde ciało jest w jakiejś równowadze względem grawitacji – nawet jeśli to równowaga pełna kompensacji. Celem pracy nie jest „naprawienie” jednego bolącego miejsca, tylko zmiana całego wzorca ułożenia ciała na taki, w którym grawitacja zaczyna ciało wspierać, zamiast je przygniatać.

Skąd dwie nazwy

Sama dr Rolf nazywała swoją metodę Integracją Strukturalną (ang. Structural Integration) – to jej własny termin. Nazwa „rolfing”, od jej nazwiska, przyjęła się później za sprawą jej uczniów i z czasem zaczęła żyć własnym życiem.

Dziś Rolfing® to zastrzeżony znak towarowy – mogą go używać tylko absolwenci Dr. Ida Rolf Institute. Absolwenci innych szkół pracują na tej samej podstawie pod nazwą, którą nadała metodzie jej autorka: Integracja Strukturalna.

W praktyce: jeśli szukasz rolfingu, szukasz Integracji Strukturalnej. Różnica jest w nazwie i w szkole, którą ukończył terapeuta, a nie w samej idei terapii.

Jedna receptura, kilka szkół

Dr Rolf przez lata uczyła według stałego planu pracy, który nazywała „receptą” (ang. recipe). Po jej śmierci w 1979 roku uczniowie założyli kilka szkół i każda w mniejszym lub większym stopniu zmodyfikowała pierwotną receptę: jedne kładą większy nacisk na ruch, inne na delikatniejsze techniki albo na konkretne obszary ciała. Wspólny mianownik pozostał ten sam – seria sesji ułożonych w przemyślanej kolejności.

Jedną z tych szkół jest Guild for Structural Integration, założona na początku lat 90. przez bezpośrednich uczniów dr Rolf, m.in. Emmetta Hutchinsa, Petera Melchiora i Neala Powersa. Guild uczy receptury 10 sesji w klasycznej formie, bliskiej temu, czego uczyła sama dr Rolf. European Guild for Structural Integration (EGSI), w której się szkoliłem, to jej europejska gałąź – niezależna organizacja, działająca w zgodzie z amerykańską szkołą i z jej błogosławieństwem.

Na czym polega metoda

Podstawą jest seria 10 sesji co 1–3 tygodnie. Każda ma swój cel i przygotowuje następną:

• Sesje 1–3 pracują z powierzchownymi warstwami powięzi – tkanki łącznej, która otacza i łączy mięśnie, kości i narządy. Pierwsza uwalnia oddech i przód ciała, druga buduje podparcie od stóp i wydłuża tył ciała, trzecia wydłuża boki i łączy przód z tyłem.
• Sesje 4–7 schodzą głębiej, do tak zwanego rdzenia ciała: wewnętrzna strona nóg i dno miednicy, brzuch i mięsień lędźwiowy (psoas), tył ciała i kość krzyżowa, a na końcu głowa i szyja.
• Sesje 8–10 integrują: porządkują górną i dolną połowę ciała i łączą wszystkie zmiany w całość, tak żeby ruch płynął przez całe ciało.

Pracuję od stóp do głowy, a nie tylko tam, gdzie boli. Przed każdą sesją oceniam postawę, a w trakcie pracy zwracam uwagę na to, jak się poruszasz.

To nie jest masaż relaksacyjny ani manipulacja stawami. Celem jest trwała zmiana tego, jak ciało jest ustawione i jak działa – dlatego seria ma swój początek i koniec. Po 10. sesji ciało przez kolejne tygodnie samo „układa się” w nowym porządku, a najlepsze efekty z mojego doświadczenia pojawiają się mniej więcej 2 miesiące po zakończeniu serii.

Czy rolfing boli?

Rolfing miał kiedyś opinię bardzo intensywnej, bolesnej terapii i ta łatka do dziś wraca w rozmowach. Widzę to u pacjentów. Większość trafia do mnie z polecenia: niewiele wiedzą o rolfingu czy Integracji Strukturalnej, ale ktoś bliski powiedział im, że to świetna terapia i że jemu pomogła. Część była wcześniej na masażu powięziowym, który bolał, albo słyszała, że „to boli” – i przychodzi z obawą.

Na pierwszej sesji mówię wprost: skuteczna terapia nie musi być bolesna. Niektóre miejsca bywają bardziej wrażliwe, dlatego umawiamy się, że gdy tylko coś zaczyna boleć, od razu mi to mówisz – i tej granicy nie przekraczam. Tkanka nie zmienia się bardziej, kiedy boli. Przeciwnie: ciało wtedy się broni i napina. Pierwsza sesja zwykle pokazuje to lepiej niż słowa – praca jest komfortowa, często wręcz przyjemna, a zmiany w postawie i ruchu często widać od razu.

Jak pracuję: klasyczna receptura

Trzymam się klasycznej receptury 10 sesji i nie przerabiam jej po swojemu. Czasem dokładam kilka technik BoneWork (praca z kośćmi i ich połączeniami), żeby przyspieszyć efekt i zwiększyć skuteczność terapii. Blizny opracowuję metodą ScarWork na osobnych sesjach – w godzinie sesji Integracji Strukturalnej nie ma już na nie czasu.

Jedną zmianę wprowadziłem świadomie: siódmą sesję, poświęconą głowie i szyi, rozszerzyłem o materiał z Integracji Strukturalnej Czaszki Sharon Wheeler. Dzięki temu praca z głową, twarzą i szyją jest dużo pełniejsza niż w klasycznej siódmej sesji, dlatego ta sesja trwa u mnie ok. 2 godzin.

Jak wybrać terapeutę

Zapytaj, jaką szkołę ukończył terapeuta i ile trwało szkolenie – rzetelne szkolenie podstawowe to setki godzin zajęć i praktyki, a nie weekendowy kurs. Sprawdź, czy należy do stowarzyszenia terapeutów Integracji Strukturalnej – w Polsce to Polskie Towarzystwo Integracji Strukturalnej. Dobrze, jeśli ma też wykształcenie medyczne, bo łatwiej mu ocenić, kiedy najpierw potrzebny jest lekarz.

Moja droga szkoleniowa

Należę do pierwszego rocznika terapeutów Integracji Strukturalnej wyszkolonych w Polsce. Szkolenie podstawowe w European Guild for Structural Integration trwało od 2016 do 2018 roku: 18 trzydniowych zjazdów, ponad 560 godzin zajęć i 500 godzin pracy własnej. Prowadził je Aleš Urbanczik, prezydent EGSI, a asystował Adam Polański.

Uczyłem się też od bezpośrednich uczniów dr Idy Rolf: Sharon Wheeler, Neala Powersa, Edwarda Maupina i Mary Bond – każde z nich z około 50-letnim doświadczeniem w Integracji Strukturalnej. Moimi nauczycielami byli również Nilce Silveira (uczennica Emmetta Hutchinsa), Bert Schmitz, David Davis, Dario Di Lorenzo i Fulvio Faudella. W 2022 roku ukończyłem szkolenie zaawansowane prowadzone przez Neala Powersa. U Sharon Wheeler szkoliłem się także w ScarWork, BoneWork i Integracji Strukturalnej Czaszki.

Jestem fizjoterapeutą (absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, PWZFz 34206), zaawansowanym terapeutą Integracji Strukturalnej i członkiem Polskiego Towarzystwa Integracji Strukturalnej. Od 2010 roku pomagam ludziom wrócić do sprawności.